Ομιλία επί του Ν/Σ του Υπ. Πολιτισμού για την αδειοδότηση εγκατάστασης και λειτουργίας χώρων παραστάσεων (18/12/2013)

1719

Κύριε πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Δείχνοντας συναίνεση, δεχθήκαμε να έρθει στην Ολομέλεια με διαδικασίες εξπρές το σχέδιο νόμου με τίτλο «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων – Άδεια παράστασης». Δεν το κάναμε για χατίρι της κυβέρνησης. Αλλά διότι σε εποχές κρίσης και ανεργίας, χιλιάδες ηθοποιοί, καλλιτέχνες, τεχνικοί, υπάλληλοι αλλά και πολλοί θιασάρχες και καλλιτεχνικοί επιχειρηματίες απειλούνταν να επωμιστούν το ένα λουκέτο πάνω στο άλλο, από τη στιγμή που οι αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες αποφάσισαν αίφνης να δουν αν λειτουργούσαν θεατρικοί και καλλιτεχνικοί χώροι και επιχειρήσεις νόμιμα και κανονικά, υπό το πνεύμα όμως και το γράμμα μεταξικών νόμων του 1936 και 1937 και βασιλικών διατάγματων του 1956.

Είναι δυνατόν μέρες Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, που τα θέατρα και οι χώροι καλλιτεχνικών παραστάσεων περιμένουν να δουλέψουν, αλλά και ο πολίτης να ξεχάσει για λίγο τα βάσανά του πηγαίνοντας σε δει ένα έργο, να κυκλοφορούσαν συνεργεία για ελέγχους και λουκέτα, με μία νομοθεσία εβδομηκοντα-πεντα-ετίας στο χέρι; Σαφώς όχι!
Ωστόσο, να θεωρήσει δεδομένο η κυβέρνηση ότι αν θέλει συναίνεση σε νομοσχέδια όπως το σημερινό, θα πρέπει να αποφεύγει να τα φέρνει στη Βουλή κυριολεκτικά στο παρά πέντε και σχεδόν να μας βάζει το μαχαίρι στο λαιμό. Αυτό είναι άηθες, είναι αντιδεοντολογικό και μας στερεί τη δυνατότητα να μπούμε στο βάθος του θέματος και να προσκομίσουμε πλήρη κείμενα παρατηρήσεων και προτάσεων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η κυβέρνηση εμφανίζεται σε πλήρη αναντιστοιχία έναντι της στάσης της αντιπολίτευσης και αντί να αναγνωρίσει τη συναίνεσή μας έρχεται να μας προκαλέσει και να ανοίξει ένα ακόμη παράθυρο στην πολιτική σύγκρουση, κολλώντας πάνω στο νομοσχέδιο για τα θέατρα τρεις εντελώς άσχετες τροπολογίες Μία εκ των οποίων μάλιστα, εκείνη του Υπουργείου Παιδείας εμπερικλείει άκρως ελέγξιμες και αμφισβητήσιμες διατάξεις για ένα σωρό σοβαρά ζητήματα, όπως για παράδειγμα εκείνο της Δευτεροβάθμιας Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. Θα επανέλθω στο θέμα των τροπολογιών.

Σε ότι αφορά το νομοσχέδιο «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων – Άδεια παράστασης»…

Τα άρθρα 1 και 2 προσφέρουν μία σωστή τοποθέτηση αναφορικά με τους σκοπούς και τους ορισμούς γύρω από το θέμα. Πράγματι, το νομοσχέδιο κωδικοποιεί, απλοποιεί και επικαιροποιεί τις διαδικασίες αδειοδότησης, θέτει πλαίσιο για την ασφάλεια καλλιτεχνών, προσωπικού και θεατών, για την ομαλή και αποδοτική σε όφελος όλων συνύπαρξη χώρων τέχνης μαζί με σπίτια και γειτονιές (όπως στην περίπτωση Μεταξουργείου που αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση) και δίνει πλείστες δυνατότητες παρουσίας, φιλοξενίας, έκφρασης και δημιουργίας σε όλα τα καλλιτεχνικά είδη, ομάδες και σχήματα. Ξεχωριστή αξία έχει το γεγονός ότι για χώρους φιλοξενίας κάτω των 50 ατόμων δεν απαιτείται πλέον ειδική άδεια παράστασης, αρκεί να διασφαλίζονται οι όροι πολεοδομίας και ασφάλειας και έτσι νέοι καλλιτέχνες θα μπορούν να παρουσιάζουν τη δουλειά και το ταλέντο τους σε cafés, bars, restaurants κλπ., χωρίς να υποβάλλονται στην ταλαιπωρία και στα έξοδα για εύρεση οργανωμένων αδειοδοτημένων καλλιτεχνικών χώρων. Ευνοείται έτσι και η επιχειρηματικότητα σε cafés, bars και restaurants.

Αναφορικά με το άρθρο 3 είναι θετικό ότι πέρα από θέατρα και ειδικά αδειοδοτημένους χώρους προσφέρεται η δυνατότητα να εμφανιστούν καλλιτέχνες και αλλού όπως για παράδειγμα σε ένα εργοστάσιο ή μία αποθήκη, όπως συνηθίζεται σε σύγχρονες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης και παρουσίας και αυτό μπορεί να γίνει με μία ad hoc άδεια. Ακούγεται λογική η παρατήρηση συναδέλφων ότι καλό είναι σε πολυχώρους να μην εκδίδεται άδεια για κάθε χώρο ξεχωριστά, κάτι το οποίο έκανε δεκτό και ο υπουργός, αρκεί βεβαίως να μη μπει κάποιος ιδιοκτήτης στην υπερβολή να διαθέσει βοηθητικούς χώρους που δεν πληρούν όρους πολεοδομίας και ασφαλείας για καλλιτεχνικές παραστάσεις ή δράσεις. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το ερώτημα αν το πλαφόν των 50 ατόμων για άλλου είδους χώρους όπως cafés, bars, restaurants κλπ. πρέπει να αφορά αποκλειστικά στους θεατές ή να συμπεριλαμβάνει και τους συντελεστές της παράστασης, αλλά εδώ πλέον μπαίνουν ζητήματα ασφαλείας., ειδικά αν οι καλλιτέχνες που εμφανίζονται δεν είναι παρά ελάχιστοι σε αριθμό.

Το άρθρο 4 αναφέρεται στο πλαίσιο αδειοδότησης. Υπάρχει συμφωνία όλων μας, ακόμη και του υπουργού κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην Επιτροπή, ότι οι όποιες τροποποιήσεις στα δικαιολογητικά των αδειών δεν πρέπει να γίνεται με κοινή υπουργική απόφαση αλλά με νομοθετική ρύθμιση, προκειμένου να υπάρχει διαφάνεια. Θετική είναι και η αλλαγή να υπάρχει μία μονάχα άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας σε χώρο που φιλοξενεί την ίδια περίοδο παραπάνω από έναν θίασο ή καλλιτεχνικό σχήμα, διότι έτσι βοηθείται η επιχειρηματικότητα, μειώνονται τα κόστη και ενισχύεται η ποικιλία στην καλλιτεχνική παρουσία και έκφραση. Θετικό είναι επίσης ότι δεν απαιτούνται άδειες για χώρους κάτω των 50 ατόμων, παρά μόνο υπεύθυνη δήλωση ως προς θέματα ασφαλείας. Σίγουρα πρέπει να διευκρινίζεται που αρχίζει και που σταματά η ευθύνη του ιδιοκτήτη του χώρου και του υπεύθυνου της παράστασης. Ουσιαστικό ως προς τον εξορθολογισμό και τους κανόνες λειτουργίας του θεατρικού και καλλιτεχνικού χώρου είναι και το όριο των αδειών παραστάσεων από την πλευρά των δημοτικών συμβουλίων και η χρήση γης σε χώρους αμιγούς κατοικίας για περιστασιακές παραστάσεις όπως για παράδειγμα του παραδοσιακού καραγκιόζη.

Στο άρθρο 5 ως προς τις παρεκκλίσεις για παλιά κτίρια (πριν το 1989) είναι θετικό ότι δίνεται λύση με τη θέσπιση ενισχυμένων προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων ασφάλειας και πυροπροστασίας με την ανάλογη αδειοδότηση από τις πυροσβεστικές αρχές. Δίνονται επίσης δυνατότητες ως προς κτιριοδομικές παρεκκλίσεις για να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες, με τη συναίνεση των ιδιοκτητών των θεατρικών και καλλιτεχνικών χώρων και των περιοίκων. Σε παλιά κτίρια μπορεί να υπάρχει μία παραπάνω ανοχή ως προς το χρόνο προσαρμογής με τα νέα δεδομένα, όπως εξάλλου και για το μείζον ζήτημα πρόσβασης θεατών με αναπηρίες. Ως προς το τελευταίο όμως, τους συνανθρώπους μας με αναπηρίες πρέπει να υπάρξει μέριμνα σε όλες τις διατάξεις, κάτι με το οποίο συμφωνούν και οι συνάδελφοι της Επιτροπής.

Για τα άρθρα 6 και 7, είπαμε ότι πρέπει να υπάρχει ελαστικοποίηση των χρόνων προσαρμογής ως προς τα νέα δεδομένα που θεσπίζει ο νόμος, με προέκταση του ορίου των τεσσάρων μηνών, διότι δεν γίνεται ιδιοκτήτες και θιασάρχες να κάνουν έργα καταμεσής της σαιζόν. Ανοχή πρέπει να υπάρξει και ως προς τα θέατρα στα οποία μπήκε λουκέτο το 2013 σε ελέγχους των υπηρεσιών και αυτό, διότι το νομικό πλαίσιο ήταν ασταθές, απαρχαιωμένο και παράλογο. Αλλά από ένα σημείο και κάτω, οι κυρώσεις πρέπει να είναι αυστηρές, ειδικά σε θέματα ασφαλείας. Επιπλέον, η Επιτροπή για περαιτέρω επεξεργασία του νομικού πλαισίου πρέπει να συσταθεί στους χρόνους για τους οποίους έχει δεσμευτεί ο υπουργός και να είναι αντιπροσωπευτική ως προς τη συμμετοχή φορέων.

Περνώντας στις τροπολογίες, διαπιστώνουμε με λύπη ότι στην πλάτη της δικής μας συναίνεσης, κινείστε με δόλο και έρχεστε να κολλήσετε άσχετα θέματα και διατάξεις, που δεν ξέρουμε ποιες σκοπιμότητες κρύβουν.

Εκμεταλλεύεστε το γεγονός ότι το σχέδιο νόμου υποβάλλεται από το Υπουργείο Πολιτισμού, που έχει ως υφυπουργείο του εκείνο το Αθλητισμού, για να μας φέρετε εδώ μία τροπολογία που αναφέρεται στη δυνατότητα συνυπολογισμού της αξίας αθλητών στο σύνολο των ιδίων κεφαλαίων των Αθλητικών Ανωνύμων Εταιρειών   και αυτό, ως αντικείμενο της Επιτροπής Αποτίμησης Αξίας Αθλητών, ζητώντας παράταση της ισχύος η οποία έληξε τον περασμένο Οκτώβριο και φυσικά είμαστε αντίθετοι σε αυτό. Εκμεταλλεύεστε το γεγονός ότι το σχέδιο νόμου για τα θέατρα συνυπογράφεται από το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης, για να μας δώσετε προς συζήτηση και έγκριση τροπολογία που αφορά στην παροχή της δυνατότητας να προεδρεύει ειδικών επιτροπών του Υπουργείου, εάν και εφόσον βρεθεί να απαιτείται κάτι τέτοιο, μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και να αποφασίζει ο υπουργός για τις ειδικές επιτροπές μελέτης, τις ειδικές νομοπαρασκευαστικές επιτροπές, για τις απλές νομοπαρασκευαστικές, να αποφασίζει ακόμη και για τις αποζημιώσεις τους.

Εκεί όμως που υπερβαίνετε τα εσκαμμένα και προκαλείτε την πολιτική αντίδρασή μας, είναι με την πολυσέλιδη τροπολογία που φέρνετε, ως άρθρο μάλιστα, με θέμα «Ρυθμίσεις Θεμάτων Αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων», εκμεταλλευόμενοι προφανώς το γεγονός ότι το σχέδιο νόμου για τα θέατρα συζητείται εντός της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων. Μέσα σε δέκα πυκνογραμμένες σελίδες επιχειρείτε για παράδειγμα να περάσετε την υποκατάσταση, ως προς τα προγράμματα σπουδών και τις ανάλογες πιστοποιήσεις, όλου εκείνου του κομματιού της δομής της Δημόσιας Δευτεροβάθμιας Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης το οποίο προσφάτως καταργήσατε, από ιδιωτικά ΙΕΚ και ΣΕΚ. Ακόμη, μεθοδεύετε πολιτικές ενέργειες και κινήσεις ακόμη ως προς την Ειδική Αγωγή, τους αναπληρωτές καθηγητές μέσω ΕΣΠΑ, ενώ θα λέγαμε ότι ακόμη και οι αλλαγές ως προς τις ιατρικές εξετάσεις που περνά ένα μικρό παιδί για να πρωτογραφτεί στο σχολείο, υποκρύπτουν ένα πνεύμα που πάει αντίθετα στις υποχρεώσεις της Πολιτείας και του Κράτους Πρόνοιας – ειδικά σε συνθήκες οικονομικής και ανθρωπιστικής κρίσης. Μέχρι σήμερα απαιτούνταν διάφορες ιατρικές εξετάσεις και οι γονείς, είτε έτρεχαν να βρουν δημόσιους γιατρούς, είτε πλήρωναν ιδιωτικούς. Τώρα τους δημόσιους γιατρούς (και ειδικώς εκείνους των ταμείων) τους απολύετε, τους ιδιωτικούς γιατρούς δεν μπορούν να τους πληρώνουν οι εξαθλιωμένες οικονομικά οικογένειες και εσείς σκεφθήκατε το πιο απλό: να υποβαθμίσετε τις ιατρικές εξετάσεις σε επίπεδο μίας βεβαίωσης παιδιάτρου, αντί να εκμεταλλευτείτε την ευκαιρία και να προσφέρετε το πλαίσιο και τις δυνατότητες ούτως ώστε να παιδάκια του ελληνικού λαού να έχουν ένα πλήρες δημόσιο δωρεάν τσέκ-απ πριν διαβούν για πρώτη φορά την αυλόπορτα του σχολείου.
Και όλα αυτά, ενώ θυμόμαστε όλοι μας καλά ότι ο Υπουργός Παιδείας είχε προσφάτως δεσμευτεί ότι δεν θα ξανακάνει χρήση της μεθόδου των τροπολογιών-εξπρές σε άσχετους χρόνους και συνθήκες. Σας ζητούμε ως κοινοβουλευτικό κόμμα να πάρετε πίσω εδώ και τώρα αυτές τις τροπολογίες. Μην μας προκαλείτε με τέτοιο τρόπο, ακόμη και εκεί που πάμε να δώσουμε κάποια συναίνεση, εκτός και αν σας πιέζουν πολύ συγκεκριμένα συμφέροντα προκειμένου να προσφεύγετε σε τέτοιες μεθοδεύσεις.

Λέμε ναι στο νομοσχέδιο για τα θέατρα, λέμε όχι στις άσχετες τροπολογίες, ειδικά εκείνη του Υπουργείου Παιδείας την οποία απαιτούμε να αποσύρετε. Αρθείτε στο ύψος της ευθύνης, μην δυναμιτίζετε το κλίμα και μην προκαλείτε σύγκρουση.