Ομιλία επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: Κύρωση Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης (13.04.2005)

904

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Η κυρία Κουντουρά έχει το λόγο.
ΕΛΕΝΑ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα αποτελεί σημαντικό στάδιο της ευρωπαϊκής οικοδόμησης. Συντάχθηκε για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μιας διευρυμένης Ευρώπης. Μιας Ευρώπης δημοκρατικής, διαφανούς, αποτελεσματικής και στην υπηρεσία των πολιτών.
Από το προοίμιο κιόλας διαφαίνεται καθαρά ο ανθρωποκεντρικός του χαρακτήρας. Το Σύνταγμα είναι ένα ενιαίο κείμενο που αντικαθιστά τις κύριες ευρωπαϊκές συνθήκες, (η Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992, η Συνθήκη του Άμστερνταμ το 1997, η Συνθήκη της Νίκαιας το 2000). Αποτελείται δε από τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος περιλαμβάνονται οι στόχοι, οι αρμοδιότητες οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων, τα όργανα της Ένωσης. Στο δεύτερο μέρος ενσωματώνονται ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος προστατεύει δικαιώματα όπως η αξιοπρέπεια, οι ελευθερίες, η ισότητα, η αλληλεγγύη, η ιδιότητα του πολίτη και η δικαιοσύνη.
Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων που υιοθετήθηκε το 2000 από την Ένωση αποτέλεσε μια σημαντική εξέλιξη. Παρέμεινε ωστόσο μέχρι σήμερα μία πολιτική διακήρυξη και τίποτα περισσότερο.
Με το Σύνταγμα ο Χάρτης αποκτά νομικά δεσμευτική υπόσταση και ισχύ και θα ερμηνεύεται από τα δικαστήρια της Ένωσης και των κρατών μελών λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις εθνικές νομοθεσίες και πρακτικές.
Το τρίτο μέρος του Συντάγματος αφορά στις πολιτικές και τις δράσεις της Ένωσης και το τέταρτο μέρος περιέχει τις τελικές ρήτρες όπως η διαδικασία έγκρισης και η αναθεώρηση του Συντάγματος. Τέλος προσαρτώνται τριάντα έξι πρωτόκολλα που έχουν επικυρωθεί από τις κυβερνήσεις των κρατών – μελών της Ένωσης.
Το Σύνταγμα συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση του δημοκρατικού χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χώρα μας στην πρωτοπορία για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ξεκινά τη διαδικασία κύρωσης του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Θα μπορούσα να επισημάνω πάρα πολλά στοιχεία στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα που πιστοποιούν την κοινωνική δυναμική που ανοίγει, καθώς και την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της Ένωσης.
Θα ήθελα όμως να αναφερθώ στις διατάξεις που αφορούν στη δημόσια υγεία και στον πολιτισμό. Στους τομείς αυτούς η Ένωση έχει αρμοδιότητα να αναλαμβάνει δράσεις που υποστηρίζουν, συμπληρώνουν και συντονίζουν τις ήδη υπάρχουσες. Η δημόσια υγεία αναφέρεται στο Κεφάλαιο 5 του τρίτου μέρους του Ευρωπαϊκού Συντάγματος και συγκεκριμένα στο άρθρο 278 με το οποίο η Ένωση συμπληρώνει τις εθνικές πολιτικές προκειμένου να εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου. Αποβλέπει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας και την πρόληψη των ανθρώπινων ασθενειών, αλλά και στην αποτροπή κάθε είδους κινδύνου που μπορεί να βλάψουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία.
Η Ένωση, λοιπόν, μέσα από νόμο ή νόμο πλαίσιο μπορεί να θεσπίζει ειδικά μέτρα για την προστασία της υγείας και για την καταπολέμηση ασθενειών με διασυνοριακή διάσταση. Για το λόγο αυτό ενθαρρύνεται και η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και με τρίτες χώρες, ώστε τα κράτη να βελτιώσουν και να συμπληρώσουν τις υγειονομικές τους υπηρεσίες ακόμα και στις παραμεθόριες περιοχές.
Κυρίες και κύριοι, η Ένωση συμβάλλει στη διαφύλαξη και την ανάπτυξη των κοινών αξιών και σέβεται την πολυμορφία των πολιτισμών και των παραδόσεων των λαών της Ευρώπης, καθώς και την εθνική ταυτότητα των κρατών – μελών της.
Ο πολιτισμός και η διαφύλαξή του προβάλλονται στο άρθρο 280 του Συντάγματος. Η διάταξη αυτή έχει σκοπό να ενθαρρύνει τη συνεργασία των κρατών – μελών στον τομέα αυτό, ενώ παράλληλα προβάλει την κοινή πολιτιστική κληρονομιά, σεβόμενη πάντα την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία.
Μέσα από τις δράσεις που θα μπορεί να αναλάβει, προωθείται η βελτίωση της γνώσης και της διάδοσης του πολιτισμού, διατηρεί και προστατεύει την πολιτιστική κληρονομιά, θέτει φραγμούς στις μη εμπορικές πολιτιστικές ανταλλαγές και προάγει την καλλιτεχνική και λογοτεχνική δημιουργία, συμπεριλαμβανομένης και της δημιουργίας στον οπτικοακουστικό τομέα. Έχοντας πάντα ως γνώμονα τον σεβασμό των πολιτιστικών πτυχών, ευνοεί τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς στον τομέα του πολιτισμού.
Η σημασία ύπαρξης μιας τέτοιας διάταξης στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα είναι ιδιαιτέρως σημαντική για τη χώρα μας. Τη χώρα που γεννήθηκε ο πολιτισμός και η δημοκρατία. Η Ελλάδα έδωσε τα φώτα του πολιτισμού σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο πολιτισμός είναι η πολιτιστική μας κληρονομιά, αλλά και η υπεράσπιση των αρχών και αξιών μας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και τα μέτρα που παίρνουμε για να καταπολεμήσουμε κάθε είδους διάκριση, προστατεύοντας παράλληλα τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες με δράσεις και μέτρα σε σημαντικούς τομείς, όπως αυτός της δημόσιας υγείας, για τον οποίο μίλησα στην αρχή της εισήγησής μου. Και πραγματικά, όλα αυτά επιτυγχάνονται με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα που ευνοεί τις διαπολιτιστικές συνεργασίες και ανοίγει το δρόμο, κυρίως σε μας τους Έλληνες, να προβάλουμε την πλούσια ιστορία μας, τον πολιτισμό μας, τις πολιτισμικές μας αξίες και τα ιδεώδη μας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω την ιδιαίτερη σημασία της κύρωσης του Ευρωπαϊκού Συντάγματος για τη χώρα μας γιατί οικοδομείται μια δημοκρατική και ειρηνική Ευρώπη, που θα διαμορφώσει δυναμικές προοπτικές για την ευρωπαϊκή ενοποίηση.
Η κύρωση αυτή από το ελληνικό Κοινοβούλιο θα αποτελέσει ακόμη ένα θετικό και ιστορικό βήμα της χώρας μας, η οποία με το παρόν, ισχυροποιεί τη θέση της μέσα στην Ευρώπη. Σε κάθε περίπτωση έχουμε την πολιτική βούληση και την αποφασιστικότητα να μην μείνει η χώρα μας πίσω και να συγκαταλέγεται στους συμπρωταγωνιστές.
Θα εξαντλήσουμε κάθε ευκαιρία για να είμαστε μπροστά, ενεργά παρόντες με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση σε κάθε προσπάθεια που ενισχύει την Ευρώπη και πάνω από όλα προωθεί τα ελληνικά συμφέροντα για κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα ξεχωριστά. Γιατί, ας μη ξεχνάμε, η Ευρώπη μας αφορά όλους και οφείλουμε να έχουμε λόγο στις νέες εξελίξεις. Στις εξελίξεις που θα επηρρεάζουν το μέλλον το δικό μας και πάνω από όλα των παιδιών μας, που απαιτούν από εμάς να διαμορφώσουμε τις συνθήκες εκείνες που θα τους επιτρέψουν να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον υγιές και με ποιότητα στη ζωή τους.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)